«Քվանտ» վարժարանը իր սաների մեջ սերմանում է ոչ միայն խոր գիտելիք, այլև գլոբալ մտածողություն, մշակութային բացություն և ազգային ինքնագիտակցություն՝ մշտապես ընդգծելով միջազգային կրթական ու մշակութային հարթակների հետ համագործակցության կարևորությունը։
Այս տարի ևս «Քվանտ» վարժարանի սաները պատվով և ինքնատիպությամբ ներկայացան «Дети Содружества» միջազգային երիտասարդական ֆորումում, որը մեկտեղել էր ԱՊՀ տարբեր երկրներից ժամանած հարյուրավոր պատանիների։ Հայկական պատվիրակությունը, որը կազմված էր «Քվանտ» վարժարանի ավագ դասարանի լավագույն սաներից, այս տարի ևս ղեկավարում էին վարժարանի աշխատակիցներ Սոս Աղամիրյանը և Արաքս Հովակիմյանը։ Նրանց առաջնորդությամբ երիտասարդ քվանտականները գործուն մասնակցություն ունեցան ֆորումի շրջանակում կազմակերպված տարբեր միջոցառումների, նաև աչքի ընկան իրենց ինքնատիպ, գեղարվեստական և խոր բովանդակությամբ ներկայացմամբ՝ արժանանալով ջերմ գնահատանքի։
Բարձրակետը հայկական պատվիրակության բեմական ներկայացումն էր։ «Дети Содружества» միջազգային ֆորումի բեմում հայ պատանիները ներկայացրին Հայաստանի հոգևոր, մշակութային և պատմական ժառանգությունը՝ ստեղծելով ոչ թե պարզապես գեղարվեստական ելույթ, այլ հուզիչ, խորիմաստ և խորհրդանշական ճանապարհորդություն դեպի հայ ժողովրդի հազարամյակների պատմությունը, հավատքը, մշակույթն ու անկոտրում ոգին։
Քվանտական տաղանդավոր պատանիները հանդիսատեսին նվիրեցին իսկական թատերական ներկայացում, որտեղ յուրաքանչյուր խոսք, երաժշտական հնչյուն, պարային շարժում և տեսապատկեր միաձուլվել էին՝ պատմելու Հայաստանի մասին․ երկրի, որը դարերի միջով անցել է արժանապատվորեն՝ իր մեջ կրելով լույս, հավատ, հիշողություն և ստեղծագործ ուժ։
Ներկայացման ողջ ընթացքին առանձնահատուկ շունչ էր հաղորդում մեծանուն դերասան Արմեն Ջիգարխանյանի ձայնը՝ խոր, ճանաչելի և ազդեցիկ։ Նրա հնչող խոսքը կարծես հանդիսատեսին առաջնորդում էր պատմության էջերով՝ բացելով հայ ժողովրդի անցած ճանապարհի կարևորագույն հանգրվանները։ Այդ ձայնը դարձավ բեմադրության ներքին ռիթմը, հոգևոր առանցքը, որին հաջորդում էին ազգային երգը, պարը, կերպարվեստն ու պատմական հիշողությունը։
Բեմում հնչեց Կոմիտասի անմահ «Հորովել»-ը՝ հայ երգարվեստի բացառիկ նմուշներից մեկը, որի մեջ խտացված են հողի, աշխատանքի, աղոթքի և ժողովրդի հոգու ձայները։ Այդ պահին թվում էր՝ ժամանակը կանգ է առել, և դարերի խորքից դեպի ներկա է գալիս հայ մարդու պարզ, խոնարհ ու վեհ աշխարհընկալումը։ Ներկայացման մեկ այլ դրվագում հնչեց հայկական դուդուկի լեգենդար մեղեդին՝ Ջիվան Գասպարյանի կատարմամբ։ Դուդուկի թախծոտ, ջերմ ու ներթափանցող հնչյունները բեմում ստեղծեցին այնպիսի մթնոլորտ, որտեղ երաժշտությունը դառնում էր ոչ թե պարզապես ուղեկցություն, այլ հոգու լեզու։
Տեսապատկերային լուծումներն իրենց հերթին հարստացնում էին ներկայացման գաղափարական շերտերը։ Էկրանին կենդանանում էին համաշխարհային և հայկական կերպարվեստի մեծ արժեքները՝ Այվազովսկու «Իններորդ ալիքը», Մարտիրոս Սարյանի արևով, գույներով ու ջերմությամբ լի «Հայաստանը»։
Ներկայացումը հանդիսատեսին տարավ հայոց պատմության առանցքային դարաշրջաններով։ Բեմում հիշատակվեցին 301 թվականը, երբ Հայաստանը դարձավ աշխարհում քրիստոնեությունը պետական կրոն ընդունած առաջին երկիրը, և 405 թվականը, երբ Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց հայոց այբուբենը՝ հայ ժողովրդին պարգևելով ինքնության, հավատքի, գիտության և մշակույթի պահպանման անփոխարինելի գրային հենարան։ Ներկայացման մեջ իրենց տեղն ունեին նաև ժողովրդական հնագույն ավանդություններն ու պատմական խորհրդանիշները, որոնք սերնդեսերունդ փոխանցվելով՝ պահպանել են հայի հիշողությունն ու ազգային աշխարհընկալումը։
Առանձնահատուկ տպավորիչ էին պարային համարները։ Յուրաքանչյուր շարժում կատարվում էր հոգով, կրակով և պատմությամբ։ Պատանիների բեմական ներկայությունը վկայում էր, որ ազգային մշակույթը կենդանի է, երբ այն ոչ միայն ուսումնասիրվում է, այլև ապրում է նոր սերնդի մեջ։ Քվանտականների ելույթը ցույց տվեց, որ հայ պատանին կարող է արժանապատվորեն ներկայացնել իր երկիրը միջազգային բեմում՝ ժամանակակից արտահայտչամիջոցներով պատմելով հին, բայց երբեք չհնացող Հայաստանի մասին։
Ներկայացման ավարտին բեմում հայտնվեց մոմի խորհրդանիշը։ Այն դարձավ ողջ ելույթի խորքային գաղափարի ամփոփումը․ հայ ժողովուրդը նման է մոմի, որը սերունդների միջով վառվում է, երբեմն ինքն այրվելով, բայց մշտապես լույս պարգևելով աշխարհին։ Այդ լույսը գիտության լույսն է, հավատքի լույսը, մշակույթի լույսը, հիշողության և մարդկային արժանապատվության լույսը։
Եզրափակիչ դրվագում պատվիրակության ներկայացուցիչը կատարեց նուրբ և հուզիչ պար Սայաթ-Նովայի անմահ «Քանի վուր ջան իմ» երգի հնչյունների ներքո։ Այդ լիրիկական ավարտը ներկայացմանն ավելացրեց առանձնահատուկ քնքշություն և զգացմունքայնություն՝ ամբողջացնելով Հայաստանի մասին պատմող բեմական ճանապարհորդությունը։
Ֆորումի կազմակերպիչների և մասնակիցների տպավորիչ գնահատականները չուշացան․ հայկական պատվիրակությունը դարձավ բոլորի ուշադրության կենտրոնում։ Քվանտականները կարողացան ոչ միայն իրենց հայրենիքը ներկայացնել պատվով, այլև ազգային արժեքները հաղորդել համամարդկային հարթակին՝ ցույց տալով, որ մշակույթը միավորում է, լեզուն կամուրջներ է կառուցում, իսկ պատմական հիշողությունը նոր սերնդի ձեռքերում վերածվում է ստեղծագործ ուժի։
«Քվանտ» վարժարանի սաների մասնակցությունը «Дети Содружества» միջազգային ֆորումին դարձավ ևս մեկ վկայություն այն մասին, որ քվանտականը կարող է լինել միաժամանակ կրթված, ստեղծագործ, ազգային արժեքներին հավատարիմ և աշխարհին բաց երիտասարդ։
Հայաստանը կրկին ներկայացավ որպես երկիր, որի պատմությունը հին է, մշակույթը՝ հարուստ, ոգին՝ անպարտ, իսկ լույսը՝ սերունդներից սերունդ փոխանցվող։ Եվ այդ լույսն այս անգամ միջազգային բեմ բարձրացրին «Քվանտ» վարժարանի սաները՝ ջերմությամբ, նրբությամբ, վստահությամբ և մեծ սիրով։
Հ. Լ.
