«ՀԱՅԱԳԻՏԱԿ» ՄՐՑՈՒՅԹ – 2026

Առարկա

Հարցերի առարկայական համամասնությունը՝ ըստ դասարանների

Անցկացման օրերը

7-րդ դասարան

8-րդ դասարան

9-րդ դասարան

Գրավոր

Բանավոր

Գրավոր

Բանավոր

Գրավոր

Բանավոր

Հայոց լեզու

30%

20%

25%

20%

20%

20%

21.02.2026 (գրավոր)

07.03.2026 (բանավոր)

Հայ գրականություն

10%

20%

15%

20%

20%

20%

Հայաստանի աշխարհագրություն

10%

10%

10%

10%

10%

10%

Հայոց պատմություն

25%

25%

25%

25%

25%

25%

Հայ մշակույթ

10%

10%

10%

10%

10%

10%

Հայոց Եկեղեցու պատմություն

10%

10%

10%

10%

10%

10%

Հասարակագիտություն

5%

5%

5%

5%

5%

5%

Առարկա

Պահանջվող թեմաները՝ ըստ դասարանների

7-րդ դասարան

8-րդ դասարան

9-րդ դասարան

Հայոց լեզու

Բառագիտություն

Ուղղագրություն

Բառիմաստ՝ Բազմիմաստ բառեր։ Բառի ուղիղ և փոխաբերական իմաստներ։ Հոմանիշներ, հականիշներ, համանուններ, դարձվածքներ։

Բառակազմություն՝ Արմատ, ածանց, հոդակապ։

Ձևաբանություն

Խոսքի մասեր՝ Գոյական, ածական։

Ոճագիտություն՝ պատկերավորման միջոցներ՝ մակդիր, համեմատություն, փոխաբերություն, անձնավորում։

Ուղղագրություն

Ձևաբանություն

Խոսքի մասեր՝ գոյական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ, շաղկապ, վերաբերական։

Շարահյուսություն՝ ենթակա, նրա արտահայտությունը, ստորոգյալ, տեսակները, արտահայտությունը։ Ենթակայի և ստորոգյալի համաձայնությունը։

Ոճագիտություն Պատկերավորման և արտահայտչական միջոցներ՝

մակդիր, համեմատություն, փոխաբերություն, անձնավորում, կրկնություն։

Ուղղագրություն

Բառագիտություն

Բառիմաստ՝ հոմանիշներ, հականիշներ, համանուններ, հարանուններ, դարձվածքներ։

Բառակազմություն՝ պարզ և բաղադրյալ բառեր։

Ձևաբանություն

Խոսքի մասեր՝ գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական։

Շարահյուսություն՝ Նախադասություն և բառակապակցություն։ Նախադասության տեսակներն ըստ հաղորդակցման նպատակի, ըստ կազմության։ Նախադասության գլխավոր և երկրորդական անդամներ։ Գոյականական և բայական անդամի լրացումներ։ Դերբայական դարձված. պաշտոնը, կետադրությունը։ Բարդ նախադասություն. տեսակները, կապակցումը, կետադրությունը։ Երկրորդական նախադասության բնույթը։ Նախադասության գծապատկեր։

Հայ գրականություն

Մովսես Խորենացի «Հայկ և Բել», «Արտաշես և Սաթենիկ», «Սասունցի Դավիթ», Դերենիկ Դեմիրճյան «Ավելորդը», Ակսել Բակունց «Սպիտակ ձին»

Բանաստեղծություններ՝ Պ. Սևակ «Էրեբունի-Երևան», Ե. Չարենց «Տաղ անձնական»։

20-րդ դարի հայ գրականություն՝ Ե. Չարենց, Հովհ. Շիրազ, Հ. Սահյան, Ս. Կապուտիկյան, Հ. Մաթևոսյան, Հովհ. Թումանյան, Ավ. Իսահակյան, Դ. Վարուժան, Մ. Մեծարենց, Վ. Տերյան

Բանաստեղծական կայուն ձևեր (սոնետ, տրիոլետ, գազել, տաղ)

Գրականության նոր շրջան՝ Հայ գրերի գյուտը։ Մեսրոպ Մաշտոց։ Կորյուն։ Ոսկեդար. թարգմանական գրականություն, պատմագրու-թյուն։ Մովսես Խորենացի. վիպերգեր և առասպելներ։ «Սասնա ծռեր» էպոսը։ Գրիգոր Նարեկացի։ Ներսես Շնորհալի։ Ֆրիկ։ Հայրեններ։

Տեսական հարցեր՝ Բանահյուսություն։ Գրական սեռեր և ժանրեր։ Տաղ, շարական, հանելուկ, հայրեն։ Ասույթներ։ Բանաստեղծական հնչյունաբանություն՝ բաղաձայնույթ և առձայնույթ, մակդիր, համեմատություն, փոխաբերություն։

Հայաստանի աշխարհագրություն

Հայկական լեռնաշխարհ (բնական սահմաններ, աշխարհագրական դիրք, լեռնագրություն, ջրագրություն)։

Հայկական լեռնաշխարհ (բնա­կան սահմաններ, աշխարհա­գրական դիրք, լեռնագրություն, ջրագրություն, կլիմա)։

ՀՀ (սահ­մանակից պետություն­նե­ր, աշ­խարհագրական դիրք, լեռներ, օգտակար հա­նածոներ)։

Հայկական լեռնաշխարհ (բնական սահմաններ, աշխարհագրական դիրք, ձևավորման երկրաբանական առանձնահատկություններ, լեռնա­գրություն, ջրագրություն, կլիմա)։

ՀՀ (սահմանակից պետություններ, աշխարհագրական դիրք, լեռներ, օգ­տակար հանածոներ, ջրագրություն, կլիմա, հողեր, բուսա­կենդանական աշխարհ, բնօգտագործման և բնապահպանության հիմ­նախնդիրներ)։

Հայոց պատմություն

7-րդ դասա­րանի ծրագրի կեսը (Վաղ պետա­կան կազմավորումներ։ Վանի թագավորու­թյուն։ Երվանդունիներ։ Արտաշեսյան­ներ։ Արշակունիներ՝ մինչև քրիստոնեության ընդունումը պետական կրոն)։

7-րդ դասարանի ծրագիրը և 8-րդ դասարանի ծրագրի կեսը (Վաղ պետական կազմավորում­ներ։ Վանի թագավորություն։ Եր­վանդունիներ։ Արտաշեսյաններ։ Արշակունիներ։ Նախարարա­կան պետական համակարգ։ Բագրատունիներ։ Զաքարյան­ներ։ Հայաստանը և քոչվորական արշավանքները։ Կիլիկյան Հայաստան։ Հայաստանը թուրք-պարսկական պատերազմների ժամանակաշրջանում)։

7-8-րդ դասարանների ծրագիրը և 9-րդ դասարանի ծրագրի կեսը (Վաղ պետական կազմավորումներ։ Վանի թագավորություն։ Երվանդունի­ներ։ Արտաշեսյաններ։ Արշակու­նիներ։ Նախարարական պետական համակարգ։ Բագրատունիներ։ Զա­քարյաններ։ Կիլիկյան Հայաստան։ Հայաստանը և քոչվորական արշա­վանքները։ Հայաստանը ուշ միջնա­դարում։ Հայ ազատագրական շար­ժումը 17-րդ դարի 2-րդ կեսին – 18-րդ դարում։ Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում։ Օս­մանյան կայսրության քաղաքա­կանությունը Արևմտյան Հայաստանում։ Հայկական հարցի միջազգայ­նացումը։ Ազատագրական խմբակների և ազգային կուսակցություննե­րի ստեղծումը։ Արևմտահայ ազատագրա­կան շարժումը 19-րդ դարի վերջին – 20-րդ դարի սկզբին։ Հայոց ցեղա­սպանությունը։ Ռուսական հեղափոխությունները և Հայաստանը։ Մա­յիսյան հերոսամարտերը։ ՀՀ ստեղծումը. իշխանության մարմինները և բանակը, ներքին և արտա­քին քաղաքականությունը, խորհրդայնացու­մը։ ՀՍԽՀ տա­րածքային հիմնախնդիրները, տնտեսությունը և հասա­րակական-քաղաքական կյանքը 1920-1930-ական թթ.։ Հայերի մասնակ-ցությունը Երկրորդ աշխարհամարտին)։

Հայ մշակույթ

Հին Հայաստանի մշակույթը (հնագույն ժամանակներից մինչև գրերի գյուտը ներառյալ)։

Հին և Միջնադարյան Հայաստա­նի մշակույթը (հնագույն ժամա­նակներից մինչև ուշ միջնադար)։

Հայկական մշակույթը հնագույն ժամանակներից մինչև 20-րդ դարի կեսերը։

Հասարակագիտ.

7-րդ դասարանի ծրագրի կեսը (Հասա­րակա­կան կյանքի առանձնահատկու­թյուն­ները: «Ընտանիք» սոցիալական խմբի բնութա­գրիչներ։ Բարոյականու­թյան նոր­մերի նշանակությունը)։

8-րդ դասարանի ծրագրի կեսը (Ըն­տանիք, ազգ, մշակույթ։ Ինք­նու­թյան հատկանիշներ։ Հայ մշա­կույթի ստեղծագործություն­ներ։ Ի՞նչ է արժեքը)։

9-րդ դասարանի ծրագրի կեսը (Պետության սահմանադրական պար­տակա­նությունները։ Քաղաքացիության իրա­վական կարգավիճակը ՀՀ-ում։ Մարդու և քաղաքացու տնտեսական, սոցիալական, մշակութային իրավունքներ)։

Հայոց Եկեղ. պատմ.

5-6-րդ դասարանների նախկին ծրագիրը (Աստվածաշունչ։ Եկեղեցի։ Նվիրապետություն։ Հայոց Եկեղեցու խորհուրդներ։ Տոներ)։